Çernobil reaktör kazası veya Çernobil faciası, 26 Nisan 1986 tarihinde Sovyetler Birliği’ne bağlı Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin Pripyat şehri yakınlarındaki Çernobil Nükleer Santrali’ndeki 4 numaralı reaktörde gerçekleşmiştir. Burada gerçekleşen kazada atmosfere ve tüm dünyaya çok tehlikeli gazlar salındı. Kazada asıl zarar veren şey patlamanın yarattığı şok dalgası değil patlama yüzünden etrafa saçılmış olan radyoaktif maddedir. Bu maddeler rüzgâr ve yağmur sularıyla ülkemiz de dâhil tüm Avrupa’ya yayılarak içme sularına ve tarım mahsullere karışarak kanser riskini arttırdı.

Çernobil’e yapılan turistik amaçlı turlar devletin yetkilendirdiği tur şirketleri ve özel izinle yapılıyor. Ziyaretçiler oraya gittiklerinde radyasyonu ölçmek için her an yanlarında Geiger sayacı taşımak zorundalar.18 yaş altı kişilerin bölgeye girmesi yasak ve bölgeye girenler tüm sorumlulukları kabul ettiklerine dair belgeler imzalıyorlar. Yıllar geçmesine rağmen hala çok büyük seviyelerde radyasyon bulunmakla beraber bu sağlık için son derece tehlikelidir. Çernobil’de yüzlerce asker çalışıyor ve giriş-çıkışlar sıkı denetleniyorlar. Bölge içerisinde hiçbir şeye dokunamaz, hiçbir hayvana yaklaşamaz ve eşyalarınızı yere koyamazsınız. Radyasyon cihazının alarm vermeye başladığı yerlerde duramaz, açık alanda bir şey yiyemezsiniz. Havadaki radyasyon parçacıkları yemeğinize geçere sizi hasta edebilir.

3 Dakika Çalışarak Hayatlarında Alabilecekleri Radyasyon Miktarını Aldılar

0.10 ile 0.30 arası radyasyon seviyeleri normal olarak nitelendirilir. Olayın yaşandığı gün Çernobil alanında bu değer normalin 15 bin kat yukarıya çıkmıştır. Bu seviyedeki radyasyona birkaç saniye maruz kalmak bir insanın ölmesi için yeterlidir. Buna rağmen olaya ilk yardım yapan reaktör görevlileri ve yangını söndürmek için gelen itfaiye ekipleri bunu bilmelerine rağmen kendilerini feda ederek yangına müdahale etmişlerdir. Kaza alanında ortalama olarak bir kişi 3 dakika çalışıyordu. Bu süre içerisinde ise hayatı boyunca alabileceği radyasyona maruz kalıyor, ciddi bir risk altına giriyorlardı. Bu sayede ikinci bir patlama olmasının önüne geçilmiştir. Eğer ikinci patlama olsaydı Avrupa’nın neredeyse tamamını yok edebilecek bir boyutta olurdu. Maalesef yangına müdahale eden herkes birkaç hafta içinde radyasyon zehirlenmesi nedeniyle öldü.

Pripyat şehrinde yaşayan insanların bazıları o sırada şehirde bulunan bir köprüden çıkan yangını ve radyasyonun havada oluşturduğu parlak ışıkları izliyorlardı. Ancak o gece köprüden olayı izleyen herkes çok yüksek dozda radyasyona maruz kaldığı için birkaç sene içerisinde kanser olup öldüler. Olaylardan bir süre sonra o köprüye Azrail Köprüsü adı verildi.

Felaketin Ardından Alınan Önlemler

• Radyasyondan yoğun miktarda etkilenen 30 kilometre çapındaki alan belirtilerek bu bölgelerden 135.000 insan uzaklaştırıldı. Ayrıca yaşam alanları boşaltıldı. Reaktör binası 410.000 m3 çimento ve 7.000 ton çelik kullanılarak gömüldü.
• Çernobil kazası sonrası alınan önlemler adına binanın altı betonlanmıştır.
• Besin maddeleri başka bölgelerden getirildi ve kontamine (radyasyon bulaşı olan) yiyeceklerin tüketimi yasaklandı. Çeşitli tanı merkezleri kuruldu.
• 5.300.000 insana, tiroid bezini iyot açısından doygunluğa ulaştırarak radyoaktif iyodun tiroid bezi tarafından alımını mümkün olduğunca engellemek için potasyum iyodür tabletleri dağıtıldı.

Çernobil Nükleer Santral Facia Sonrası

• 

• 

• 

• 

• 

• 

•